Bột đậu tương không thua kém là bao so với các loại phân hóa học tổng hợp (NPK). Khó có một loại phân bón hữu cơ nào có thể cung cấp nguồn dinh dưỡng lớn cho cây trồng như bột đậu tương.
Cụ thể, chế phẩm phân bón từ hạt đậu tương sẽ cung cấp đầy đủ nguồn dinh dưỡng đa lượng, trung lượng và vi lượng cùng các axit amin đặc biệt là axit humic giúp cây dễ hấp thu dinh dưỡng và sử dụng chất hữu cơ một cách triệt để. Bên cạnh đó, đậu tương có lượng protein rất cao, chiếm 40%, cung cấp dồi dào dưỡng chất cho cây trồng.
Phân từ đậu tương cung cấp đầy đủ và cân đối dinh dưỡng cho cây trồng: Đa - Trung- Vi lượng, các Vitamin, muối khoáng và các axit amin cho cây trồng. Giúp cứng cây, bật nhiều mầm lộc và mầm nụ, hoa to, đậm màu và bền hoa.Tăng mật độ vi sinh vật có ích trong đất, làm cho đất tơi xốp, dinh dưỡng được giữ, hấp thu và sử dụng triệt để.
Phòng ngừa, tăng sức đề kháng và hạn chế nấm bệnh cho cây trồng. Hạn chế lá vàng, rụng lá trên cây, giúp bộ rễ phát triển mạnh.Phân hủy các chất khó tan và độc tố trong đất.
Bài viết này mình nêu 2 cách ủ bột đậu tương hoặc bã đậu tương tạo thành phân bón để bạn dễ dàng cung cấp dinh dưỡng cho khu vườn gồm các thùng chậu trồng cây của bạn. Cách làm rất phù hợp với anh chị trồng rau nhà phố, thông qua những chia sẻ của anh Long Hà cùng với kinh nghiệm mình tổng hợp. Cả 2 cách làm này đều không gây mùi hôi thối khó chịu, anh chị yên tâm triển khai.
I. Ủ đậu tương trong thùng
Phân hữu cơ ủ từ bột đậu tương và cám gạo dùng để bón cho rau ăn lá, rau ăn quả, cây ăn quả và hoa các loại có thể sử dụng sau ủ 20 ngày và thời gian sử dụng (bảo quản) có thể lên tới 1 năm nếu các bạn ủ và bảo quản tốt. Nó cung cấp hầu như cơ bản và đầy đủ các dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng mà ko để lại tồn dư chất độc hại trong nông sản. Khi sử dụng các bạn có thể kết hợp với các loại phân ủ khác như dịch chuối hay tro bếp tuỳ vào mục đích sử dụng hay giai đoạn sinh trưởng khác nhau của cây trồng.
Cứ dùng gần hết 1 thùng thì bạn lại ủ thùng mới, như vậy bạn luôn chủ động phân bón cho tất cả các loại cây trồng.
1. Chuẩn bị nguyên vật liệu
(tính khối lượng cho thể tích của thùng chứa là thùng sơn 20 lít)
- 01 thùng sơn 20 lít được sửa sạch hết vảy sơn còn bám trên cả thành thùng và nắp thùng. Thùng sơn phải còn cả nắp.
- 03 kg hạt đậu tương xay thành bột
- 02 kg bột cám gạo (mua ở cửa hàng xay xát gạo)
- 100 gr đường đỏ (ko dùng đường trắng) hoặc 200ml rỉ mật.
- 05 thìa cafe Trichoderma dạng bột.
- 01 phích nước sôi và 02 lít nước lã sạch để thường trực bên cạnh trong quá trình làm.
2. Cách làm
- Cho cả 2 loại cám trên vào 1 cái chậu, trộn thật đều.
- Cho đường hoặc rỉ mật và lượng Trichoderma kể trên vào 1 cái xô nhỏ. Pha nước sôi cùng nước lạnh (hoặc chạy vào lấy nước bình nóng lạnh nhà tắm khoảng 1 lít) sao cho nước ấm tay có nhiệt độ khoảng 40-25 độ. Đây là nhiệt độ lý tưởng để kích thích và hoạt hoá các chủng Vi sinh vật và nấm Trichoderma hoạt động. Hoà cho tan đường sau đó đổ từ từ và đều tay vào chậu cám kia.
- Tiếp tục cho nước ấm 40 độ vào chậu cám, trộn thật đều để lượng Trichoderma có thể bám đều được vào cám. Lượng nước cho vào cám làm sao để tạo thành hỗn hợp cám có dạng sền sệt như bột cho em bé ăn dặm là được.
- Cho tất cả lượng hỗn hợp đó vào thùng sơn (chiếm khoảng 2/3 thể tích thùng sơn, ko đc cho đầy vì sau 3 ngày ủ nếu bạn nào cho đầy nó sẽ tràn lên miệng thùng), đậy hé nắp, chùm tấm vải thoáng lên trên để tránh ruồi vào đẻ trứng.
- Dùng cây gỗ sạch (cây gì cũng đc miễn sao sạch sẽ và rửa sạch sau khi dùng) để đảo 2 lần/ngày. Sau 5 ngày bỏ tấm vải ra và đóng chặt nắp được.
 |
 |
 |
 |
3. Bảo quản trước và trong quá trình sử dụng
-Để nơi râm mát, tránh nắng, tránh nước vào trong khi ủ và bảo quản.
4. Yêu cầu thành phẩm
- Màu sắc: có màu vàng nhạt chuyển nâu nhạt.
- Mùi: có mùi men rượu là thành công mỹ mãn.
5. Cách sử dụng
- Sau khi ủ tối thiểu 20 ngày có thể lấy phân ra dùng.
- Loại phân này sẽ hoà vào nước để bón thúc cho cây ở các giai đoạn sinh trưởng, đón hoa quả, dưỡng quả, cải tạo phục hồi sau thu hoạch và đón lứa mới.
- Lượng dùng: xúc bằng miệng 2 bát con dùng ăn cơm, hòa vào thùng sơn 20 lít nước sạch để tưới gốc.
II. Cách dùng bột đậu tương làm phân bón trực tiếp trong đất
Chúng ta cần chuẩn bị hạt đậu tương xay thành bột và chế phẩm nấm đối kháng Tricoderma, thêm "E.M" - nếu có.
Dùng 200gr bột đậu tương cho 1 thùng xốp. Thùng chậu khác cũng căn cứ tỉ lệ tương đương như vậy.
1. Đối với đất cũ, cằn cỗi do đã dùng nhiều vụ
- Bạn đổ đất ra phơi khô, đập nhỏ
- Trộn 2kg bột đậu tương đều vào lượng đất 10 thùng xốp.
- Hòa 400gr chế phẩm nấm Trichoderma vào 20 lít nước tưới đều lượng đất trên. Nếu đất còn khô, cần tưới thêm nước đủ ẩm, sao cho có thể nắm đất thành viên được.
- Khuyến khích nên trộn thêm vỏ trứng bóp nát, rau củ quả bỏ băm nhỏ.
- Đổ đất đã trộn vào thùng chậu.
- Đậy các thùng lại để ủ đất. Thùng đất sẽ nóng nên sau vài ngày do quá trình lên men của bột đậu tương. Ủ 1 tuần là có thể trồng rau hoặc gieo hạt - không cần đảo trộn. Đất thơm mùi đậu tương chứ không hôi thối gì.
* Có thể ủ đất thành đống, đậy bạt 1 tuần, sau đó đổ đất vào các thùng chậu để trồng rau.
- Khi trồng có thể bón lót thêm phân trùn hoặc phân hữu cơ ủ hoai để cây phát triển bộ rễ mạnh ngay từ đầu.
2. Đối với đất mới
Cách làm như trên nhưng cần cho thêm giá thể làm tơi xốp đất như trấu, bã nấm, sơ dừa... Đất cần tơi xốp mới cung cấp đủ lượng ôxy cho quá trình chuyển hóa của bột đậu tương.
III. Bã đậu tương
Dùng bã đậu tương thay cho bột đậu tương cũng là cách làm hay. Việc dùng bã đậu tương bạn cần lưu ý:
- Không dùng bã đậu đã cũ, hôi thối, nấm mốc từ những ngày trước, chỉ nên dùng bã đậu trong ngày.
- Bã đậu tương thường là không được bảo quản tốt nên dễ bị ruồi nhặng đẻ trứng sinh dòi và nấm làm hỏng. Bạn cần thanh trùng bằng cách đun sôi bã đậu trước khi ủ.
- Dùng tỉ lệ gấp đôi hoặc gấp 3 so với dùng bột đậu để ủ, vì bã đậu đã bị lấy đi nhiều dưỡng chất.
- Bánh dầu đậu phộng cũng có thể dùng ủ như bã đậu tương.